SỞ GD&ĐT QUẢNG TRỊ
**************
TÍCH HỢP GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG MÔN NGỮ VĂN THCS
CHUYÊN ĐỀ
I. QUAN NIỆM VỀ GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG MÔN NGỮ VĂN:
Môi trường
Môi trường tự nhiên
Môi trường xã hội
- Môi trường tự nhiên bao gồm: Các thành phần của tự nhiên như địa hình, địa chất, đất trồng, khí hậu, nước, sinh vật…v..v
- Môi trường xã hội là tổng thể các mối quan hệ giữa con người với con người. Môi trường xã hội được cụ thể bằng các luật lệ, thể chế, cam kết, quy định…v..v
1. Môn ngữ văn THCS có nhiệm vụ GD kiến thức về môi trường cho học sinh.
2.Trong quá trình dạy Ngữ văn cần phải thực hiện tích hợp giáo dục môi trường.
3. Ngoài một số văn bản có nội dung môi trường và giáo dục môi trường rất rõ thì môi trường trong bộ môn Ngữ văn được nằm sâu trong ý nghĩa bài học, cho nên GDMT ở bộ môn Ngữ văn hầu hết là mang tính gián tiếp, song phải đảm bảo mục tiêu bộ môn.
4. Tạo điều kiện cho học sinh chủ động hoạt động tích cực, và sáng tạo
II. CÁCH THỨC TÍCH HỢP GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG MÔN NGỮ VĂN.
1. Các nguyên tắc tích hợp:
Thảo luận: Theo Anh (Chị) nên tích hợp giáo dục môi trường trong bộ môn Ngữ văn như thế nào cho hiệu quả?

Các nguyên tắc tích hợp.
- Chỉ tích hợp với những bài có nội dung thật sự liên qua đến môi trường, tích hợp một cách tự nhiên, có trọng tâm, không gượng ép, không tràn lan.
Đảm bảo đặc trưng của môn học.
Không làm tăng nội dung học tập dẫn đến qúa tải.
Đảm bảo tính hấp dẫn của các hoạt động về môi trường, tạo không khí tốt nhất cho tiết học.
2. Một số cách thức tích hợp.
1.2. Tích hợp giáo dục môi trường qua các tiết Tập làm văn.
a. Ra đề làm văn.
Thảo luận: Anh (Chị) hãy cho biết những dạng đề tập làm văn có thể tích hợp GDMT.
(Thời gian: 10 phút.)
Một số dạng đề tập làm văn có thể tích hợp giáo dục môi trường:
- Đề văn tự sự (Kể chuyện tưởng tượng):
* Hãy tưởng tượng bạn là một động vật hoang dã, nơi sinh sống của bạn đang bị đe dọa bởi những biến động của khí hậu và môi trường. Bạn hãy viết thư gữi con người trên trái đất, bày tỏ với họ xem con người làm gì nhằm giúp họ sống sót.
* Tâm sự của dòng sông cạn.
* Cây bàng kể chuyện.
* Hãy kể lại câu chuyện có nội dung như lời kết trong bài ca dao “Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn.
- Đề văn miêu tả, biểu cảm.
Hãy tả lại vườn cây trường em.
Hãy tả lại một buổi lao động làm vệ sinh của lớp em.
Loài cây em yêu.
…….
- Đề văn thuyết minh: Thuyết minh về một danh lam thắng cảnh ở quê em.

- Đề văn nghị luận:
Hãy chứng minh rằng bảo vệ rừng là bảo vệ cuộc sống của chúng ta.
Chứng minh đoàn kết là sức mạnh vô địch.
…….

b. Các tiết tập làm thơ.

+ Tập làm thơ bốn chữ.
+ Tâp làm thơ năm chữ.
+ Tập làm thơ lục bát.
+ Tập làm thơ tám chữ.



2.2. GDMT thông qua các tiết Tiếng Việt.

a. Các tiết từ ngữ:
- Từ Hán Việt.
- Thuật ngữ.
- Thành ngữ.
- Trường từ vựng.
- Rèn viết chính tả.
b. Các tiết ngữ pháp:
Câu đơn không có từ là (lớp 6)
Câu ghép (lớp 8)
3.2. Tích hợp GDMT Trong phân môn Văn học.
III. NHỮNG ĐỊA CHỈ TÍCH HỢP GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG SÁCH NGỮ VĂN THCS.
Tài liệu đã chỉ ra 49 địa chỉ trong sách giáo khoa từ lớp 6 đến lớp 9.

Thảo luận: Theo Anh (Chị) cần bổ sung thêm hoặc bớt địa chỉ nào ?
(Thời gian: 20 phút)

III. NHỮNG ĐỊA CHỈ TÍCH HỢP GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG SÁCH NGỮ VĂN THCS.
Thảo luận theo nhóm: Hãy nêu những nội dung cần tích hợp trong các địa chỉ trên
Nhóm 1: Các địa chỉ của lớp 6.
Nhóm 2: Các địa chỉ của lớp 7.
Nhóm 3: Các địa chỉ của lớp 8.
Nhóm 4: Các địa chỉ của lớp 9.
Chia nhóm
Nhóm 1: Hướng Hóa, Đông Hà
Nhóm 2: Đak rông, thị xã Quảng Trị.
Nhóm 3: Cam Lộ, Vĩnh Linh.
Nhóm 4: Gio Linh, Triệu Phong.
Hoạt động nhóm: Mỗi nhóm trình bày một giáo án có nội dung tích hợp GDMT.
Nhóm 1: Phần Văn.
Nhóm 2: Phần Tiếng Việt (Từ ngữ).
Nhóm 3: Phần Tiếng Việt (Ngữ pháp).
Nhóm 4: Phần Tập làm văn.
IV. KiỂM TRA ĐÁNH GIÁ.
Ra đề tích hợp nội dung qua phân môn Tập làm văn.
Ra đề trắc nghiệm có nộ dung GDMT
Nhóm 1: Giấc mơ gặp Sơn Tinh, Thủy Tinh.
Cánh đồng quê em vào mùa lũ
Thuyết minh về bãi biển quê em
Em hãy chứng minh tầm quan trọng của rừng
Mùa xuân là tết trồng cây
Làm cho đất nước càng ngày càng xuân.

Nhóm 2: Một cây non bị gãy cành kể chuyện mình.
Hãy chứng minh rằng bảo vệ rừng là bảo vệ cuộc sống của chúng ta.
Lời khẩn cầu của một dòng sông cạn nước.
Thuyết minh về một danh lam thắng cảnh ở quê em.
Hãy trình bày một vấn đề bức xúc về môi trường ở địa phương em.
Nhóm 3: Hãy tưởng tượng bạn là một con rùa ở Hồ Gươm gữi Ngọc Hoàng một bức thông điệp về môi trường.

Tâm sự của dòng sông Thạch Hãn.
Tả lại cánh đồng quê em.