Một mái trường, một đời thầy

Ngày 18.11.2013, Trường THPT Cần Đước tổ chức họp mặt nhân ngày Nhà giáo VN và kỷ niệm 55 năm ngày thành lập trường (11.1958 - 11.2013). Trong số rất nhiều những cựu giáo viên nhà trường có mặt trong ngày kỷ niệm, có thầy Lâm Hồng Nghệ, người hiện đang giữ “kỷ lục” về thời gian gắn bó với trường (37 năm), và tất nhiên cũng là người thầy có số lượng học trò nhiều “kỷ lục” ở Cần Đước.

Thầy Nghệ về dự kỷ niệm không chỉ với tư cách “khách mời”, mà còn tham gia chuẩn bị nội dung cho ngày kỷ niệm, bởi hơn ai hết thầy là người hiểu biết nhiều nhất về những thăng trầm của ngôi trường. Trong cuốn kỷ yếu thực hiện nhân ngày thành lập trường có cả bài viết của thầy Nghệ và bài của học trò cũ viết về thầy.

Thế hệ những học sinh Cần Đước giai đoạn đầu thập niên 70 của thế kỷ trước vẫn nhớ như in hình ảnh một thầy giáo đẹp trai, phong độ... mới ra trường về dạy môn toán. Với tác phong gần gũi học trò, cách dạy hấp dẫn, dễ hiểu, thầy đã nhanh chóng được học sinh nhà trường yêu thích. Cuộc sống nhà giáo trong thời bao cấp gặp nhiều khó khăn, nhưng thầy vẫn dạy nhiệt tình, hấp dẫn.

Thậm chí thầy còn là “kiện tướng” đào kênh trong những lần nhà trường đi lao động ngoại khóa. Là người Cần Giuộc nhưng gần cả đời thầy gắn bó với học sinh và quê hương Cần Đước, thầy đã xem Cần Đước là quê hương của mình. Sau khi về hưu, thầy (cùng với cô Thu Hà - vợ thầy, quê ở Tiền Giang) tiếp tục gắn bó với đất Cần Đước và ngôi trường cũ.

“Thổi” văn vào toán

Thời ấy, trong ngành giáo dục có lan truyền câu “Dạy toán - học văn - ăn thể dục...”, ý nói rằng: Người thầy dạy môn toán là dễ nhất (ngược lại, học sinh học toán là khó nhất), học sinh học môn văn là dễ nhất (nhưng thầy dạy môn văn lại khó nhất)... Vậy mà, nhiều thế hệ học sinh Trường THPT Cần Đước lại không xem học toán là khó, là chán, ngược lại còn thích thú môn toán. Nguyên nhân là do thầy Lâm Hồng Nghệ đã dạy toán thú vị như dạy văn.

Tôi vốn là học sinh khối C (môn toán), nhưng không biết từ khi nào đã yêu thích văn học, rồi trở thành duyên cớ để cả cuộc đời gắn bó cả với toán lẫn văn. Có thể một phần là do thầy Lâm Hồng Nghệ và thầy Trần Bân dạy môn văn (cũng rất hấp dẫn).

Tôi nhớ không nhiều thơ, nhưng những câu thơ sau đây thì không thể nào quên: “Ba thu dồn lại một trăng tròn/ Đêm ngắn tình dài tiệc cỏn con/Nghiêng chén rượu nồng say chếnh choáng/Trên trời, dưới nước, giữa là non”.

Lần ấy, mở đầu tiết học toán, thầy Nghệ vẽ lên bảng những hình, những chữ “hình học” và hỏi ai có thể “dịch” thành thơ. Tất nhiên là chúng tôi chỉ trố mắt ngạc nhiên, chịu thua. Bằng giọng rõ ràng, đầy chất ‘thơ”, thầy đã “dịch” những khái niệm của toán thành 4 câu thơ nói trên. Rồi thầy đi vào nội dung bài học lúc nào không hay, tiết học toán hôm ấy chợt nhẹ nhàng, thú vị, dễ hiểu...

Một lần khác, khi học về khái niệm tịnh tiến, véctơ... khô khan, những học sinh cấp 3 đã bắt đầu “chớm yêu” như hào hứng hẳn lên khi thầy vừa chỉ vào các hình vẽ toán học trên bảng, vừa đọc thơ: “Dẫu xa cách anh cũng dùng tịnh tiến/Mang em về theo đại số véctơ/Điểm Miquel anh đứng ngóng hàng giờ/Em biền biệt đi trên đường đối cực...”.

Một lần khác, thầy bắt đầu tiết học bằng một bài thơ của nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm vừa mới đăng trên báo nói về tội ác của thực dân, đế quốc đối với nhân dân ta; trong đó cũng có những khái niệm của toán, lý như “Tra tấn người bằng những hạt phôton”.

Cũng chính thầy đã làm chúng tôi thích thú tìm hiểu kỹ về chiến thắng Đống Đa khi đưa ra phép tính cộng QUANG + TRUNG = TÂY SƠN để tính ra số quân giặc bị giết (theo sử sách là hơn 10 vạn) trong trận đánh là: 107.368.